ATLAS LOGO
HASANKEYFE SADAKAT
Sadakat Çağrısı
Doğal Alanlar
Arkeolojik Alanlar
Haberler
News
Basından
Fotoğraf Galerisi
Sadakat Yolcuları
Ziyaretçi Defteri
Mesaj sayısı: 559


Dicle'de Yaşam

Kıtaların, iklimlerin ve canlı türlerinin kesiştiği bölgede yer alan Dicle Vadisi, doğal özelliklerini yitirmeden günümüze ulaşan nehir ekosistemlerinin en iyi örneği.

Fırat Nehri'nin barajlarla doğal yapısını kaybetmesi sonucunda o, birçok endemik tür için kalan son yaşam alanı. Hasankeyf'i de içine alan vadi, GAP idaresinin görevlendirmesiyle Doğal Hayatı Koruma Derneği tarafından hazırlanan GAP Biyoçeşitlilik Araştırma Projesi 2001-2003 Sonuç Raporu'nda korunması gerekli alan olarak belirlendi. Doğa Derneği'nin yürüttüğü ve ilk kez YeşilAtlas dergisinin 2003 yılı sayısında yayımlanan "Türkiye"nin Önemli Doğa Alanları (ÖDA) çalışmasında ise aynı bölgede dört önemli alan tanımlanıyor. Özellikle yırtıcı kuşlar için doğal göç koridoru görevi görmesi, çeşitli türlerin dünyadaki dağılım alanlarının uç noktalarında yer alması, tehlike altındaki türlerin önemli nüfuslarını içermesi ve birçok endemik türün son yaşam alanı olması sebebiyle küresel ölçekte önem taşıyan alanın henüz hiçbir koruma statüsü yok.

Dicle Vadisi Önemli Doğa Alanları

Dicle Vadisi Önemli Doğa Alanları, Ergani Deresi ile Suriye sınırı arasındaki bölgede yer alıyor. Bölge nehir kıyısı yaşam alanlarının tüm çeşitlerini barındırıyor. Su seviyesinin ve hızının mevsimsel değişimi, bu değişimler sonucu oluşan taşkın sahaları, taşlık veya çalılık adacıklar, sarp kayalıklar ve sulak çayırlardan oluşan alan birçok canlı türüne hem yuva hem de besin sunuyor. Akdeniz, bozkır ve yarı çöl biyomlarının (yaşam birliklerinin) bir araya geldiği bölge, bu birliklerin nadir ve hassas türlerine ev sahipliği yapıyor. Bozçinte (Emberiza cineracea), maskeli örümcekkuşu (Lanius nubicus) ve zeytin mukallidi (Hippolais oliverotum) gibi Akdeniz biyomuna özgü kuş türlerinin yaşadığı Akdeniz bitki örtüsünün de ülkemizdeki doğu sınırını oluşturuyor. Küçük boğmaklı toygar (Melanocorypha bimaculata), ak sırtlı kuyrukkakan (Oenanthe finschii) ve alasığırcık (Sturnus roseus) gibi bozkır biyomunda yaşayan kuş türlerinin yaygın olduğu alan, Kuzey Mezopotmaya (Ağaç) bozkırı kalıntısının da büyük bir kısmını içeriyor. Arabistan Yarımadası'yla benzerlik gösteren diğer kısımlar yarıçöl koşullarına uyum sağlayan önemli türleri ve bu türlerin kuzey uzantılarını barındırıyor. Dağmukallidi (Hippolais languida), küçük serçe (Passer moabiticus) ve boz alamecek (Rhodospiza obsoleta) gibi yarı çöl biyomu türleri ülkemizde en çok bu bölgede yaşıyor. Dicle Vadisi'nde, biyolojik ve coğrafi farklılıklar gösteren dört önemli doğa alanı vardır. Batıda genişleyen vadi Bismil Ovası'nın doğusunda daralmaya başlar. Hasankeyf civarında kıvrımlar ve sarp kayalıkların ilk örnekleri belirir. Küpeli Dağı'na ilerledikçe mendereslerin sayısı ve kıvrımları artış gösterir.

Halim Diker

Bismil Ovası

Diyarbakır'ın doğu kısmında, Dicle Nehri'ni ve nehrin güneyindeki çayırlar ile geniş tarım alanlarını içine alan bir ovadır. Fırat kaplumbağası (Rafetus euphraticus) nehir ve kolları boyunca yuva yapar. Türkiye'nin en büyük leylek nüfusunun bulunduğu ovada doğal nehir kıyısı bitki toplulukları içermesi sebebiyle kuş çeşitliliği yüksektir. Toy (Otis tarda) ve alaca yalıçapkını (Ceryle rudis) için önemli olan alan, bölgedeki en önemli Kuzey Mezopotamya (Ağaç) Bozkırı kalıntısının bir kısmını içerir.

Dicle Vadisi

Güneydoğu'ya özgü nehir kıyısı habitatlarının en iyi korunmuş örneklerini barındıran Dicle akarsu vadisini ve güneye doğru uzanan dağ bozkırlarını içerir. Vadinin orta bölümündeki Hasankeyf, tarihi ve arkeolojik değerlerinin yanı sıra üreyen yırtıcı kuşlar için büyük önem taşır. Dağkeçisi (Capra aegagrus) ve çizgili sırtlan (Hyaena hyaena) gibi önemli memeli türlerinin bulunduğu bölgede 11 tür yırtıcı kuş bulunur. Alanda koruma önceliğine sahip kuş türleri tavşancıl (Hieraaetus fasciatus), küçük kerkenez (Falco naumanni), kızıl akbaba (Gyps fulvus), alaca yalıçapkını (Ceryle rudis), küçük ebabil (Apus affinis) ve boz kirazkuşudur (Emberiza cineracea).

Küpeli Dağı

Parçalanmış meşe ormanları, sarp kayalık alanlar ve büyük memeli ve yırtıcı kuş türleriyle ülkemizde az sayıda kalmış yabanıl coğrafyalardan biridir. Dicle Nehri ve kolları bu kısımda benzersiz kıvrımlarda uzanırken dik yarlar oluşturur. Dağkeçisi (Capra aegagrus), çizgili sırtlan (Hyaena hyaena) ve vaşak (Lynx lynx) gibi önemli memeli türlerini barındırır. Alanda koruma önceliğine sahip kuş türleri tavşancıl (Hieraaetus fasciatus), kızıl akbaba (Gyps fulvus), alaca yalıçapkını (Ceryle rudis) ve boz kirazkuşudur (Emberiza cineracea).

Cizre ve Silopi

Cizre'den başlayıp sınır boyunca güneye doğru ilerleyen Dicle Nehri'ni ve nehir etrafındaki taşkın alanını içine alır. Taşkın alanı subasar söğüt toplulukları, sazlıklar ve çakıl adalarıyla kaplıdır. Alan, zengin nehir kıyısı habitatları nedeniyle çok sayıda ve nadir kuş türüne ev sahipliği yapar. Çizgili sırtlan (Hyaena hyaena), vaşak (Lynx lynx) ve Fırat kaplumbağası (Rafetus euphraticus) gibi nadir türler için önemlidir. Alandaki koruma önceliğine sahip kuş türleri bataklıkkırlangıcı (Glareola pratincola), büyük kızkuşu (Hoplopterus indicus), alaca yalıçapkını (Ceryle rudis) ve yeşil arıkuşudur (Merops persicus). Büyük kızkuşunun ülkemizde bilinen iki, yeşil arıkuşunun ise bilinen üç üreme alanından biridir


Yazı: Dicle Tuba Kılıç (DOĞA DERNEĞİ ALAN ENVANTER SORUMLUSU)

Send Feedback Send as email

© Bu site, Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş. tarafından T.C. yasalarına uygun olarak yayınlanmaktadır.
Sitenin isim ve yayın hakları Doğan Burda Dergi Yayıncılık ve Pazarlama A.Ş.'ye aittir. Sitede yayınlanan yazı, fotoğraf, harita, illüstrasyon ve konuların her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilerek dahi alıntı yapılamaz.
Bu bir Doğan Burda Digital servisidir.
Imperia ile tasarlanmıştır.
reklam alani